Konkurs 1992 r.


Laureaci 1992; Lista konkursowa; Jury i statystyka konkursu; Protokół Jury;
Ignacy Rutkiewicz – ocena prac;

Laureaci 1992


Kategoria I

artykuł/reportaż na temat aktualnych wydarzeń/problemów międzynarodowych:


Przemysław Osuchowski

- za cykl reportaży z zagranicy w „Dzienniku Polskim”;

Jacek Hugo-Bader

- za artykuł Poza ustrojem w „Gazecie Wyborczej”.


Kategoria II

artykuł/reportaż na temat aktualnych wydarzeń/problemów lokalnych,
tj. w rejonie wydawania danego periodyku:


Maciej Siembieda

- za artykuł Krew i żółć w „Gazecie Opolskiej”.


Kategoria III

artykuł/reportaż w obronie praw obywatelskich i demokracji, podejmujący problemy praworządności, demaskujący korupcje, nadużycia władzy, biurokra­cji i wszelkie niewłaściwe działania krajowych instytucji, organizacji i urzędów:


Iza Bednarz i Piotr Żak

- za artykuł Szkoła strachu, w „Gazecie Wyborczej” – lokalnej w Kielcach.


Kategoria IV

artykul/reportaż podejmujący ważną tematykę polityczną, społecz­ną, gospodarczą i inną, napisany przez dziennikarza (lub kilku)
w wieku poniżej 35 lat:


Robert Moren

- za artykuły Polska zbrojna w tygodniku „Spotkania” oraz Bracia nadchodzą w tygodniku „Polityka”.




Lista konkursowa


Kategoria I

artykuł/reportaż na temat aktualnych wydarzeń/
problemów międzynarodowych

Bójko Leon: Nawet krowy są weselsze – Gazeta Wyborcza, nr 166, 16.07.1992

Golicka-Jabłońska: cykl korespondencji z Izraela: Tantyur- oaza Pokoju; Chmury nad Jerozolimą; Na Zachodnim Brzegu; Trudna sztuka słuchania – Gość Niedzielny, 31.05; 9.07; 2.08; 29.11.1992

Hugo-Bader Jacek: Poza ustrojem – Gazeta Wyborcza, nr 56, 6.03.1992

Osuchowski Przemysław, Samborski Krzysztof: cykl „Dalej na Wschód”, 1991/1992: Pierwsza lekcja pokory (1), Cytadela widm (2); Niezwykła parafia (3); Dobrowolni zesłańcy (4); Polska o nich zapomniała (5); Inny świat (6); Miasto na końcu świata (7); Złote wyrobisko (8); Zapisane na strzeleckiej tarczy (9); Pożegnanie Irkucka (10) – Dziennik Polski,

Osuchowski Przemysław: cykl reportaży – Cafe Victoria [Chorwacja] 4.01.1992; Wejdą czy nie wejdą?, 12.08.1992; Komunista komuniście wilkiem, 30.071992; Pistolet i papierowe kule 27.07.1992; Wygnańcy i uciekinierzy, 25.07.1992; W mundurze i w żałobie, 12.07.1992[Serbia]; Oficerowie imperium,03.1992; Z demokraty satrapa?03.1992; Proces samobójców, [Rosja]; Sprzątanie po Stalinie 04.1992; Wiosna kałasznikowa, 16.06.1992; Stara śpiewka, 06.1992; [Mołdawia]; Za barykadami (1), maj 1992; Patrioci i zdrajcy (2), Kompleksy i ludzie (3), 4.06.1992; Sąsiedzi (4), maj 1992; Ile jej zostało, grudzień 1992; [Litwa]; Koloniści XX wieku, sierpień 1992 [Królewiec]; Tydzień po Greenpoincie, listopad 1992; A miał być Rok Kolumba, listopad 1992; Prezydent niebieskich kołnierzyków, listopad 1992; Nie tylko Tymiński, listopad 1992 [USA]; – Dziennik Polski,

Osuchowski Przemysław: Rok reportera – Dziennik Polski, 31.12.1992

Pawlak Beata: Poddani Bogu – Gazeta Wyborcza, nr 150/92

Pięciak Wojciech: Każdy jest cudzoziemcem – Tygodnik Powszechny, nr 42/92


Kategoria II

artykuł/reportaż na temat aktualnych wydarzeń/problemów lokalnych, tj. w rejonie wydawania danego periodyku

Siembieda Maciej: Krew i żółć – Gazeta Opolska, 2-8.07.1992

Socha Adam Jerzy: cykl: Duch Prus Wschodnich; Krajobraz mazurski; Spółka w kwaterze Hitlera – Rzeczpospolita, 1-2.08; 5-6.09.1992


Kategoria III

artykuł/reportaż w obronie praw obywatelskich i demokracji, podejmujący problemy praworządności, demaskujący korupcje, nadużycia władzy, biurokracji i wszelkie niewłaściwe działania krajowych instytucji, organizacji i urzędów

Bednarz Iza, Żak Piotr: Szkoła strachu – Gazeta Wyborcza, 18.08.1992

Chybalska Barbara: Życie na gorąco – Gazeta w Częstochowie, 02 i 09.11.1992

Lipiński Piotr: Aniołowie po komunie – Gazeta Wyborcza, 02.12.1992

Pawełek Elżbieta: Cela z widokiem na plażę i ocean – Życie Warszawy, 24-27.12.1992

Pawełek Elżbieta: Uchodźcy – Życie Warszawy, 19-20.09.1992

Sypniewski Tomasz: Na tamtą stronę racji – Tygodnik Solidarność


Kategoria IV

artykuł/reportaż podejmujący ważną tematykę polityczną, społeczną, gospodarczą i inną, napisany przez dziennikarza (lub kilku) w wieku poniżej 35 lat

Grzywaczewski Dariusz: Rozdarty Śląsk – Tygodnik Solidarność, nr 28/92

Lipiński Piotr: cykl trzech artykułów: Kafeteria uczonych; Ruszyć mózgiem, Życie codzienne kwarków – Gazeta Wyborcza, 27.03; 01.10.1992

Machowska Bogusława: cykl reportaży Nadzieja, Lęk, Ciężar – Konkrety, nr 19/92; 28/92; 31/92

Meller Marcin:cykl reportaży z Kaukazu i Zakaukazia: Do ostatniej kropli krwi; Kto tu strzela?; Wbić kindżał; Wojna w raju; Cztery wyjścia – Polityka Nr 29/92; 30/92; 31/92; 47/92; 49/92

Zawłocka Aleksandra: cykl reportaży z Chorwacji i Serbii: Z piekła do piekła; Sztandary i podwiązki; Pociąg do Belgradu; Czarna Legia; Świeczki i ogary; Zakazane miasto; Zabić to miasto; Szczurze życie – Express Wieczorny, 22.01, 29.01,30.01,1992; Kulisy 25-27.01; 7-9.01; 14-16.02.1992




Jury i statystyka konkursu


Ignacy Rutkiewicz – przewodniczą­cy oraz członkowie

Edmund Szczesiak,

Jerzy Szperkowicz,

Bolesław Wierzbiański,

Grzegorz Wierzyński

Jury selekcyjne

Teresa Bochwic, dziennikarz, zastępca redaktora naczelnego tygodnika „Solidarność”

Elżbieta Saar, socjolog mass-mediów, Dział Studiów i Analiz Progrtamowych Poolskiego Radia

Dr Jerzy Szejnoch, prasoznawca, pracownik naukowu Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego

Piotr Zakrzewski-Podziomek, dziennikarz, publicystka m.in. tygodników „Ład”, „Spotkania” oraz Polskiego Radia

Statystyka

327 prac

2 zbiory artykułów zespołów redakcyjnych

87 autorów




Protokół Jury


Protokół pracy Komitetu Jurorów – Selekcjonerów Nagrody Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich za 1992 rok

Warszawa, dn. 28.05.1993 r.

Komitet jurorów Nagrody Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich za 1992 rok w składzie:

- Teresa Bochwic, dziennikarz, zastępca redaktora naczelnego tygodnika “Solidarność”,

- Elżbieta Saar, socjolog mass-mediów. Dział Studiów i Analiz Programowych Polskiego Radia,

- dr Jerzy Szejnoch, prasoznawca, pracownik naukowy Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego,

- Piotr Zakrzewski – Podziomek, dziennikarz, publicysta m.in. tygodników “Ład”, “Spotkania” oraz Polskiego Radia,

powołany, zgodnie z regulaminem Nagrody SDP, przez Zarząd Główny SDP, po zapoznaniu się ze wszystkimi nadesłanymi pracami, stwierdza co następuje:

l. Na konkurs o Nagrodę SDP za 1992 rok zgłoszono łącznie 327 prac indywidualnych (autorskich lub współautorskich) i dwa zbiory artykułów zespołów redakcyjnych, nadesłane jako zgłoszenia zbiorowe. Prace te były dziełem 87 autorów (plus dwóch zespołów).

Do poszczególnych kategorii regulaminowych zgłoszono:

- kategoria I – artykuł/reportaż na temat aktualnych wydarzeń/problemów kraju i świata – 57 artykułów indywidualnych (pióra 19 autorów) oraz zbiór 27 reportaży zespołu “Gazety Wyborczej” (pióra 12 autorów) nadesłany jako zgłoszenie zbiorowe,

- kategoria II – artykuł/reportaż na temat aktualnych wydarzeń/problemów lokalnych, tj. w rejonie wydawania danego periodyku – 41 artykułów indywidualnych (pióra 19 autorów),

- kategoria III – artykuł/reportaż w obronie praw obywatelskich i demokracji, podejmujący problemy praworządności, demaskujący korupcję, nadużycia władzy, biurokrację i wszelkie niewłaściwe działania krajowych instytucji, organizacji i urzędów – 27 artykułów indywidualnych (pióra 14 autorów),

kategoria IV – artykuł/reportaż podejmujący ważną tematykę polityczną, społeczną, gospodarczą i inną, napisany przez młodego dziennikarza (lub kilku) w wieku poniżej 35 lat – 62 artykuły (pióra 27 autorów).

W przypadku 4 prac (w tym jedno zgłoszenie zbiorowe) autorzy nie określili kategorii, do jakiej je zgłaszają. Jako pozaregulaminowe, prace te nie były przez komitet jurorów rozpatrywane.

Komitet jurorów postanowił także nie rozpatrywać zgłoszenia zbiorowego “Gazety Wyborczej” (regulamin Nagrody nie czyni obligatoryjnym przyjęcia zgłoszenia zbiorowego, a jedynie go “nie wyklucza”), chcąc dać równe szansę wszystkim zgłoszeniom indywidualnym. Dodatkową przesłanką był fakt, że większość autorów (8 osób na 12) objętych zgłoszeniem zbiorowym “Gazety Wyborczej” wzięła także udział w konkursie indywidualnie (częściowo z tymi samymi pracami).

Łącznie, do pojedynczych kategorii zgłoszono 187 prac, do dwóch kategorii równocześnie – 137 prac. Licząc razem wszystkie zgłoszenia do danej kategorii (pojedyncze i podwójne), kategoria I (problemy kraju i świata) zgromadziła 158 prac, przy czym znaczną ich część stanowią reportaże z zagranicy; kategoria II (problematyka lokalna) – 70 prac; kategoria III (problemy demokracji i obrony praw jednostki) – 67 prac. Kategoria IV, wyodrębniona nie według podziału problemowego, lecz pokoleniowego (młodzi dziennikarze), zgromadziła 166 prac pióra 42 autorów.

2. Komitet jurorów pracował w następującym trybie:

- każdy z członków komitetu jurorów zapoznał się ze wszystkimi nadesłanymi na konkurs pracami i indywidualnie je ocenił, biorąc pod uwagę spełnienie formalnych i treściowych warunków regulaminu Nagród, przede wszystkim zaś określone w regulaminie kryteria: rzetelność tekstu, jego wartość informacyjną i walory formalne;

- każda z prac została następnie wyczerpująco omówiona na wspólnych posiedzeniach komitetu, w wyniku czego ustalono jej uzgodnioną ocenę (w pojedynczych przypadkach wystąpiła różnica zdań; zostało to odnotowane w recenzjach-rekomendacjach prac);

- prace czytano i oceniano w porządku alfabetycznym nazwisk autorów, kolejno w ramach kategorii I-IV, a następnie w grupie zgłoszeń “podwójnych”. W przypadku tych ostatnich, w odniesieniu do prac uznanych za dobre i bardzo dobre (typowane do Nagrody) zaproponowano następnie, w której ostatecznie kategorii je rozpatrywać.

Komitet jurorów odbył w sumie 9 posiedzeń roboczych w pełnym składzie, w terminach: 23 marca (posiedzenie wstępne, organizacyjne), 31 marca, 21, 23, 27 kwietnia, 5, 12, 14 maja.

3. Po zakończeniu czytania i oceny wszystkich prac komitet zakwalifikował ostatecznie każdą z nich do jednej z następujących pięciu grup:

- prace bardzo dobre, typowane do Nagrody, czyli spełniające w stopniu stosunkowo najwyższym kryteria Nagrody SDP: rzetelności, wartości informacyjnej i walorów formalnych tekstu (grupa “4”; lista tych prac w załączniku l do niniejszego protokołu),

- prace dobre, ale nie typowane przez komitet jurorów do Nagrody (grupa “3”;

lista w załączniku 2 do niniejszego protokołu),

- pozostałe prace spełniające w mniejszym lub większym stopniu kryteria Nagrody (grupa “2”),

- prace nie wypełniające kryteriów Nagrody (wszystkich lub któregokolwiek z nich) oraz prace słabe (grupa “ l”),

- prace nie spełniające warunków formalnych, tj. należące do gatunków dziennikarskich nie objętych regulaminem Nagrody (np. pojedyncze, krótkie informacje i relacje, wywiady, komentarze, reportaże literackie itp.) – grupa “O”

Prace typowane do Nagrody zostały opatrzone przez komitet jurorów krótkimi rekomendacjami (w załączeniu).

Pełna lista nadesłanych prac w podziale na kategorie regulaminowe i z zaznaczoną klasyfikacją do grup 0-4 oraz lista autorów prac zostają dołączone do dokumentacji Nagrody.

Komitet jurorów:

Teresa Bochwic

Elżbieta Saar

dr Jerzy Szejnoch

Piotr Zakrzewski – Podziomek

Za zgodność:

Maciej Iłowiecki

Przewodniczący Jury Nagrody SDP ‘92




Ignacy Rutkiewicz


Ocena prac konkursowych i propozycje rozdziału nagród
oraz uwagi o konkursie na Nagrodę SDP

W całym konkursie zdecydowanie wyróżnia się zbiór kilkunastu prac Przemysława Osuchowskiego. Zwraca on na siebie uwagę nie tylko różnorodnością tematyczną, lecz również czy przede wszystkim klasą publicystyczną, jakością warsztatu dziennikarskiego.

W kategorii I jest to dla mnie bezkonkurencyjny kandydat do na­grody. Jego relacje z krajów budzących dzisiaj szczególne zaintere­sowanie z racji politycznych, społecznych i humanitarnych (b. Związek Radzieckie, b. Jugosławia), z okolic ogarniętych wojną i okrucieńst­wami, bądź tez bliskimi polskiemu czytelnikowi ze względu na geograficzne i historyczne sąsiedztwo (Litwa, Królewiec), czy wreszcie przyciągających uwagę niejako “od zawsze” (USA) jest czymś znacz­nie więcej niż plonem dziennikarskich wypraw do stref i miejsc go­rących. Jest to świadectwo nie tylko ciekawości świata i jego skom­plikowanych problemów, lecz przede wszystkim wrażliwości intelektuanej i moralnej autora, mające zresztą swoistą rekapitulację w tekś­cie pod charakterystycznym tytułem “Rok reportera. Jako dziennikarz wstydziłem się w 1992 r. za Europę i świat”.

Prace zakwalifikowane do pozostałych trzech kategorii, podobnie jak i inne prace z grupy I, reprezentują na ogół dobry poziom profe­sjonalny, zarówno pod względem zawartości informacyjnej, jak i stylu i języka, ale ustępują wyraźnie tekstom P. Osuchowskiego. Co prawda, może i dlatego, że wśród wyselekcjonowanych prac znalazły się jedynie pojedyncze teksty poszczególnych autorów, podczas gdy P. Osuchowski przedstawił obszerny wybór, nadto dobrze skomponowany.

W kategorii II – aktualne wydarzenie lokalne – wybór jest niewielki, mamy bowiem do czynienia zaledwie z dwoma autorami. Obaj podejmu­ją przy tym ten sam czy analogiczny temat: polskie ziemie odzyskane, współżycie niemieckiej przeszłości z polską teraźniejszością, polskie tradycje pod niemieckimi rządami i współczesny nawrót niemczyzny, perspektywy i warunki dobrego sąsiedztwa Polaków i Niemców, do nagrody typuję Macieja Siembiedę, który wprnwdzie przedstawił tylko jedną pracę, lecz jest ona bardzo nośna treściowo, a na podkreśleń zasługuje jej interesująca kompozycja, przy obfitej zarazem warstwie informacyjnej, napisana językiem jasnym i czytelnym.

W kategorii III – tematyka praw obywatelskich i demokracji – proponuję przyznać nagrodę wspólnie Izie Bednarz i Piotrowi Żakowi, autorom tekstu “Szkoła strachu”. Moje uznanie budzi umiejętność nie tylko wyboru tematu, rzeczywiście dramatycznego społecznie, ale doskonałe jego opisanie, solidne udokumentowanie, przedstawienie go w sposób wielostronny i jak wolno sądzić obiektywny.

Na koniec kategoria IV – ważny temat polityczny, społeczny itd autorstwa młodego dziennikarza. Tu moim kandydatem jest Dariusz Grzywaczewski. Jego artykuł o “rozdartym Śląsku” jest niemal wzorcowym przykładem rzetelnej roboty dziennikarskiej. Trudny temat źródeł i charakteru śląskiego separatyzmu umiał autor przedstawić w sposób bardzo pogłębiony, odwołując się do różnych punktów widzenia, sięgając zarówno do relacji bezpośrednich, jak l literatury przedmiotu.

I jeszcze kilka, uwag ogólnych o konkursie na Nagrodę SDP za rot 1992 czy może raczej o zasadach regulaminowych tej nagrody.

Jestem zdania, że kandydaci do nagrody powinni przedstawiać nie jedną, lecz kilka prac. Przyznawanie wysokiej jak polskie warunki nagrody za jeden jedyny tekst wydaje mi się niesłuszne i wręcz niesprawiedliwe, premiować może bowiem izolowane i przypadkowe teksty, nie pozwala lepiej i rzetelniej ocenić jakość warsztatu dziennikarskiego. Zresztą można odwołać się do dysproporcji między obszernym zbiorem prac P. Osuchowsklego a pojedynczymi pracami jego konkurentów. Nie mam wątpliwości co do wyraźnej wyższości tekstów P. Osuchowskiego wobec innych, ale być może gdyby i oni przedstawili swój dorobek w szerszym wyborze, werdykt byłby lepiej umotywowany, szansę bardziej wyrównane. Zwycięstwo walkowerem kryje w sobie zawsze element niesprawiedliwości.

Ponadto sztywny podział na kategorie utrudnia podjęcie w pełni przekonującej, sprawiedliwe wymierzonej oceny w przypadku, gdy w danej kategorii stają do rywalizacji zaledwie dwaj autorzy, do tego reprezentowani pojedynczymi pracami.

Sądzę, na przyszłość, że bardziej racjonalny byłby stosowany powszechnie podział nagród na I, II, III itd., bez i tak bardzo umownego podziału na kategorie tematyczne.



Download: Laureaci konkursu SDP 1992.doc, Lista konkursowa SDP 1992.doc


Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich

Foksal 3/5

00-366 Warszawa

tel. 22 827 87 20

    Menu
  • Kontakt
  • Regulamin