Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP wyraża zaniepokojenie postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dn. 10 czerwca 2016 r., sygn. akt XXV Co 75/16, nakazującym wstrzymanie publikowania i sprzedaży książki „Fakt. Tak było naprawdę” (wydawnictwo The Facto) autorstwa Grzegorza Jankowskiego, byłego redaktora naczelnego „Faktu”.
Przypominamy, że wolność słowa podlega ochronie w oparciu o art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dn. 4 listopada 1950 r., ratyfikowanej przez Polskę dn. 19 stycznia 1993 r. Również art. 14 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu. W związku z tym, decyzje takie jak wyżej opisana, nie zapadające drogą wyroku sądowego, a tylko postanowienia tymczasowego, nie powinny być wydawane wcale lub tylko w wyjątkowych sytuacjach. Ta, z którą mamy do czynienia w tym przypadku, zdaniem CMWP SDP, do takich nie należy.
Powodem wydania ww. postanowienia przez Sąd było pomylenie nazwisk dwóch osób, do którego doszło podczas pisania lub redakcji książki. W tym przypadku jest wiele innych, mniej drastycznych sposobów usunięcia skutków ewentualnego naruszenia dóbr osobistych, jak choćby oświadczenie wydawnictwa, dołączenie erraty, czy wymazanie nazwiska w poszczególnych egzemplarzach książki. Zakaz rozpowszechniania książki ma w oczywisty sposób cechy cenzury prewencyjnej, a więc zjawiska rodzącego najpoważniejsze zagrożenie dla wolności słowa.
Ponadto Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP zwraca uwagę, że praktyka sądów krajowych sprzeczna z wytycznymi ETPCz może narazić państwo na kolejne uzasadnione skargi do Trybunału i w konsekwencji na odpowiedzialność odszkodowawczą wynikającą z naruszenia przepisów Konwencji.
Wiktor Świetlik
Dyrektor Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP
Mec. Artur Wdowczyk
Doradca Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP
