W relacjach z administracją przedsiębiorca stał dotychczas na straconej pozycji. Sytuacja zmieni się zasadniczo, gdy wejdzie w życie ustawa Prawo przedsiębiorców zapowiadana przez wicepremiera Mateusza Morawieckiego.
- Hasłem przewodnim pakietu jest wolność, a sercem ustawa Prawo przedsiębiorców, która zastąpi ustawę o swobodzie działalności gospodarczej z 2004 roku – mówił wicepremier, Minister Rozwoju i Finansów Mateusz Morawiecki.
W Prawie przedsiębiorców znajdą się zasady, które wszystkie urzędy będą musiały wziąć pod uwagę podczas rozpatrywania spraw z udziałem firm. Umożliwi to przedsiębiorcom stabilne działanie a urzędnikom narzuci generalny sposób postępowania w relacjach z biznesem. Opierać się one będą na czterech fundamentalnych zasadach:
- co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone - przedsiębiorca może prowadzić biznes w sposób wolny, jeśli nie łamie wyraźnych zakazów lub ograniczeń;
- domniemanie uczciwości przedsiębiorcy - przedsiębiorca nie musi udowadniać swojej uczciwości, wątpliwości co do okoliczności konkretnej sprawy będą rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy;
- przyjazna interpretacja przepisów - niejasne przepisy będą rozstrzygane na korzyść przedsiębiorców;
- zasada proporcjonalności - urząd nie może nakładać na przedsiębiorcę nieuzasadnionych obciążeń, np. nie będzie mógł żądać dokumentów, którymi już dysponuje.
Zdawałoby się, że są one oczywiste i powinny być stosowane na co dzień, jednak praktyka dowodzi, że tak nie jest. Umieszczenie tych wskazań w regulacjach wzmocni pozycję przedsiębiorców ale także pomoże urzędom w jednoznacznej interpretacji relacji z firmami.
Łatwiej, szybciej, prościej
Pakiet Konstytucji Biznesu, przygotowany przez resort rozwoju we współpracy z zespołem ekspertów prawa gospodarczego, przedstawicieli nauki prawa, jak również praktyków – wprowadza min. następujące uproszczenia.
Drobna działalność - (przychody miesięczne do 50 proc. minimalnego wynagrodzenia) - nie będzie uznawana za działalność gospodarczą. i nie będzie wymagała rejestracji. Tak więc osoby zajmujące się drobnym handlem czy sporadycznie udzielające korepetycji nie będą musiały rejestrować się w urzędzie i płacić comiesięcznych składek.
Początkujący przedsiębiorcy zostaną zwolnieni z obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności. Potem, tak jak dotychczas, będą mogli korzystać przez 2 lata z tzw. „małego ZUS-u”. Zmiana dotyczy ponad 200 tys. osób, które każdego roku stawiają pierwsze kroki w biznesie.
Uproszczone zostaną podatki, m.in. nastąpi likwidacja wielu obowiązków dokumentacyjnych i informacyjnych w zakresie podatków dochodowych a także dookreślenie zasad rozliczania kosztów uzyskania przychodu, co jest jedną z najczęstszych przyczyn sporów pomiędzy podatnikami a skarbówką.
Sprawozdania finansowe firmy będą musiały przechowywać 5 lat, a nie, jak dotychczas, bezterminowo, w podatku VAT do 120 dni skrócony zostanie okres, po upływie którego wierzyciel ma możliwość skorzystania z „ulgi na złe długi”, jednocześnie w podatkach dochodowych wprowadzona zostanie analogiczna ulga.
Przygotowywane jest także ujednolicenie wzorów formularzy w zakresie podatków lokalnych (tj. w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym) oraz umożliwienie składania ich w formie elektronicznej. Generalnie - za zgodą przedsiębiorcy - niektóre sprawy urzędowe będzie można załatwiać przez telefon, e-mail lub za pomocą innych środków komunikacji.
Zlikwidowany zostanie numer REGON (proces ten zostanie rozłożony w czasie) - przedsiębiorca w kontaktach z urzędami będzie posługiwał się wyłącznie numerem NIP, który stanie się również numerem identyfikacyjnym w rejestrze REGON.
Urzędy będą wydawać napisane prostym językiem „objaśnienia przepisów”. Jeśli przedsiębiorca zastosuje się do nich, będzie chroniony, np. w trakcie kontroli.
Rzecznik i komisja
Doraźne zmiany to za mało. Na straży praw przedsiębiorców staną nowe instytucje: Rzecznik Przedsiębiorców i Komisja Wspólna Rządu i Przedsiębiorców
Na wniosek Rzecznika Przedsiębiorców urzędy będą musiały wydać objaśnienia najbardziej skomplikowanych przepisów. Rzecznik będzie też mógł wstrzymać dowolną kontrolę, jeśli istnieje poważne podejrzenie, że urzędnicy naruszyli prawo. Jego zadania to także wspieranie mediacji między przedsiębiorcami a organami administracji oraz opiniowanie projektów ustaw dotyczących przedsiębiorczości na każdym etapie procesu legislacyjnego.
Komisja Wspólna Rządu i Przedsiębiorców będzie stałym forum dyskusji i współpracy pomiędzy ministerstwami a przedstawicielami przedsiębiorców. Zadaniem komisji będzie m.in. opiniowanie aktów prawnych istotnych dla działalności gospodarczej i wypracowywanie wspólnych rozwiązań. Komisja nie będzie powielać kompetencji Rady Dialogu Społecznego.
Partnerem cyklu tekstów o przedsiębiorczości jest PARP http://www.parp.gov.pl/
opr. AS
