Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich powstało w roku 1951. Zajęło miejsce Związku Zawodowego Dziennikarzy RP, które kontynuowało tradycje okresu przedwojennego. Do roku 1982 było jedyną i powszechną organizacją środowiska dziennikarskiego w Polsce.
Dwukrotnie w ciągu minionego półwiecza SDP odegrało ważną rolę w życiu kraju. W Październiku 1956 uczestniczyło w próbie demokratyzacji ustroju PRL. W latach 1980-1981 bardzo aktywnie współdziałało z ruchem "Solidarności".
W 1981 r. po ogłoszeniu stanu wojennego SDP zostało bezprawnie rozwiązane i w 1982 r. zdelegalizowane, a cały majątek - m.in. Dom Dziennikarza w Warszawie - skonfiskowany i przekazany utworzonemu na miejsce SDP Stowarzyszeniu Dziennikarzy PRL (obecnie SD RP). W stanie wojennym Stowarzyszenie nie zaprzestało swojej działalności w obronie prawdy i dziennikarskiej niezależności, chociaż wielu dziennikarzy aresztowano, internowano, odebrano prawo wykonywania zawodu. SDP działało w konspiracji - dziennikarze wydawali podziemną prasę, współpracowali z demokratyczną opozycją.
W roku 1989 SDP odzyskało możliwość legalnego działania. Dopiero jednak w 2001 r. Społeczna Komisja Rewindykacyjna przyznała SDP prawo do odzyskania utraconego majątku.
SDP jest członkiem Konferencji Mediów Polskich; z inicjatywy SDP została przyjęta w 1995 r. Karta Etyczna Mediów, a na jej podstawie powołana Rada Etyki Mediów. Reprezentowane są w niej organizacje dziennikarzy, wydawców prasy, nadawców radiowych i telewizyjnych.
W SDP został przygotowany projekt nowego prawa prasowego, złożony w roku 2001 w Sejmie. SDP swoimi działaniami przyczyniło się do uchwalenia w roku 2001 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wspierając projekt opracowany w Centrum im. Adama Smitha.
W strukturze SDP istnieją samodzielne jednostki, wypełniające statutowe cele Stowarzyszenia. Utworzone w roku 1996 Centrum Monitoringu Wolności Prasy występuje w obronie wolności słowa i niezależności mediów. Pracownia Wolnego Słowa gromadzi archiwalia dotyczące działalności dziennikarzy w stanie wojennym oraz dokumentuje bieżącą działalność SDP. Dziennikarska Samopomoc Koleżeńska SDP to agencja pośrednictwa pracy dla dziennikarzy.
Stowarzyszenie prowadzi odzyskany Dom Dziennikarza w Warszawie i działające w nim Centrum Prasowe FOKSAL oraz Dom Pracy Twórczej w Kazimierzu Dolnym.
