Marszałek Komorowski przekazał projekt ustaw medialnych rekomendowany przez SDP do Komisji Kultury. Przygotował go zespół ekspertów- prof. Tadeusz Kowalski, prof. Michał Kulesza, mec. Jan Stefanowicz.
Rada Konsultacyjna:
Jan Stefanowicz - przewodniczący
Michał Kulesza - wiceprzewodniczący
Antoni Dudek
Antoni Kamiński
Tadeusz Kowalski
Ireneusz Krzemiński
Agnieszka Metelska
Jacek Moskwa
Andrzej Paczkowski
Joanna Taczkowska
Henryk Wujec
Warszawa, 25.02.2010 r.
Stanowisko
Rady Konsultacyjnej Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP
w sprawie kompleksowej regulacji sektora mediów audiowizualnych
Rada na swoim posiedzeniu w dniu 25 lutego 2010 roku przyjęła przedstawione poniżej Założenia, które rekomenduje do przeprowadzenia procesu legislacji w sposób możliwie szybki i efektywny.
Regulacje sektora mediów audiowizualnych, form multimedialnych i ich cyfryzacji
Zasady Ogólne
-
Nowe ustawowe regulacje winny być kompleksowe, uwzględniające procesy konwergencji oraz wielość form nadawania, dystrybucji i zawartości mediów.
-
Należy przestrzegać zasad konstytucyjnych - trójpodziału władz, odrębności organów kontroli i nadzoru, wolności środków społecznego przekazu, wolności działalności gospodarczej i niedyskryminacji, przy organizacji i reglamentacji rynku medialnego oraz stanowieniu mediów publicznych.
-
Należy umożliwić, na zasadzie równego dostępu, tak państwu jak i samorządom terytorialnym, a także organizacjom pozarządowym, uczestnictwo w realizacji misji publicznej w zakresie zadań publicznych (patrz art. 4 ust. 1 ustawy oppiw zm. z 17 grudnia 2009 roku).
-
Media publiczne powinny być w maksymalnym stopniu publiczne w rozumieniu społeczne, wyrazem społeczeństwa obywatelskiego, a nie „państwowe” w rozumieniu przynależności do władzy wykonawczej ergo politycznej, co odnosi się tak do mienia (aktywów materialnych i niematerialnych) jak i do sprawowania zarządu oraz linii programowych.
-
Regulacje powinny opierać się w miarę możliwości na instytucjach i procedurach istniejących, znanych powszechnie, stosowanych w UE, niekontrowersyjnych i przejrzystych z obszaru przede wszystkim prawa prywatnego z wyjątkiem ograniczonych do minimum ustawą reglamentacji i kompetencji regulatora.
Legislacja
-
Materia przyszłych regulacji powinna być rozdzielona wg zakresu podmiotowego i przedmiotowego na 3-5 regulacji (Ustaw) wprowadzanych sukcesywnie przez wyłączanie kolejnych obszarów z działania aktualnie obowiązującej ustawy o r i tv.
-
Ze względu na zapewnienie spójności i kompleksowości, przyszłego modelu regulacji funkcjonowania mediów, konieczne jest przyjęcie planu (mapy drogowej) regulacji z określeniem ich przedmiotu i zakresu podmiotowego oraz jednolitych zasad dla tych regulacji.
-
Należy także na początku procesu zmian ustalić katalog pojęć, które w zakresie normatywnym będą przez ich zdefiniowanie wyznaczać zakresy hipotez i dyspozycji norm przyszłych regulacji np. typu misja publiczna, środki przekazu multimedialne czy cyfrowe audiowizualne, multipleks, nadawca ergo wydawca, zarząd gospodarczy, programowy itp.
-
Proponowany harmonogram procesu i zakres regulacji:
-
ustawa o finansowaniu misji publicznej i mediów publicznych (o abonamencie i funduszu) – pilne, w I półroczu 2010
-
ustawa o cyfryzacji mediów i regulacji rynku mediów – II półrocze 2010
-
ustawa o mediach publicznych – I połowa 2011
-
ustawa o nadzorze i kontroli rynku multimedialnego, audiowizualnego i przestrzeganiu wolności słowa, prawa do informacji i interesu publicznego (o KRRiT) – II półrocze 2011
Media Publiczne
-
Preferowana powinna być forma osoby prawnej typu fundacyjnego tworzonej ustawą, której mienie nie wchodziłoby w zakres własności Skarbu Państwa (uspołecznienie), a co najwyżej państwowej osoby prawnej, prawa prywatnego, zaliczanej do sektora finansów publicznych. Alternatywnie pozostawić własność mediów publicznych Skarbowi Państwa lecz nadzór przenieść do Ministra Kultury, a finansowy przez poddanie reżimowi finansów publicznych do Ministra Finansów.
-
Najprostsza forma; to jedna osoba prawna o strukturze koncernowej, z samodzielnymi oddziałami na pełnym wewnętrznym rozrachunku, samobilansującymi się, będącymi odrębnymi zakładami pracy, z odrębnym zarządzaniem gospodarczym i programowym. (Tak samo jeżeli będzie to spółka S.A.)
-
Konieczny jest rozdział zarządzania gospodarczo-finansowego od programowego, co możliwe jest przez dualizm, Dyrektora Naczelnego (Prezesa Zarządu) i Redaktora Naczelnego, odrębnie powoływanych w odrębnych trybach. Pierwszego przez władze publiczne (Minister Kultury i Minister Finansów przez konkurs), drugiego przez elektorów wyłonionych przez podmioty społeczeństwa obywatelskiego.
-
Konieczny jest również dualizm nadzoru czyli państwowego i społecznego oraz zapewnienie przejrzystości, jawności funkcjonowania i finansów. NIK i nadzór finansowy dyscypliny finansów publicznych zapewnić może to pierwsze, a organ nadzoru społecznego (np. Rada Nadzoru Programowego) lub Organ Nadzoru Funduszu Misji (jeżeli taki będzie powołany), to drugie.
-
Zasadnym byłoby wprowadzenie zasady ile misji tyle komercji, a więc reguły, że także od strony finansowej obok czasu antenowego programy misyjne, ich emisja mogą kosztować tyle ile komercji nie licząc zysku na tych drugich. (Można też rozważyć coś na kształt cahier des charge, jak we Francji)
-
Zbędne jest wyznaczanie ustawowo, odrębnie zakresu misji, gdyż powinny być to jako możliwy zakres w całości zadania publiczne tak jak są definiowane dla potrzeb np. działalności pożytku publicznego co w pełni oddaje ostatnia zmiana art. 4 ustawy z 17.12.2009 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.
Mec. Jan A. Stefanowicz
Przewodniczący Rady Konsultacyjnej Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP
