Zachęcamy do lektury zapisu przemówienia sekretarza generalnego SDP Stefana Truszczyńskiego na międzynarodowym kongresie International Federation of Journalists (Kadyks, Hiszpania; maj 2010). [polski/english]
1. Pieniądze
Byt niepodporządkowanych publicznych mediów zależy od zagwarantowania stałego dopływu środków. Obietnice, że będą to pieniądze z budżetu, szukanie innych źródeł zasilania – to manipulacje sił politycznych starających wszelkimi sposobami zawłaszczyć media. Należy media przed tym bronić ponieważ są własnością i orężem społeczeństwa. Obywatelska obowiązkowa danina musi być im zagwarantowana dla wykonywania funkcji informacyjno-kulturowych odzwierciedlających pluralizm poglądów i wyborów całego społeczeństwa.
Najwłaściwszą formą jest opłata abonamentowa, która powinna być sprawnie egzekwowana przez wynajętą do tego pocztę lub przy opłatach za prąd. Zorganizowanie tego jest obowiązkiem państwa.
Media publiczne powinny mieć możliwość „dorabiania” reklamą, ale wszelka ich działalność usługowa winna być marginalna i nie może zakłócać jasności przekazu, przestrzegania norm uznawanych prawem i zwyczajem oraz dobrego gustu.
Wszystkie te kwestie muszą być jednoznaczne i pryncypialnie ustanowione.
2. Media publiczne muszą być wyłączone z reżimu kodeksu prawa handlowego lub zyskać szczególne uprawnienia, ponieważ nie zysk finansowy a zadania ważne dla wzbogacania wiedzy, kultury i troska o wszechstronny rozwój społeczeństwa są najważniejsze.
O zawartości programów muszą decydować nie słupki oglądalności, ale to, czy przestrzeń medialna wypełniana jest treścią ważną dla wszechstronnego rozwoju człowieka.
3. Najważniejszym zagrożeniem dla mediów publicznych jest ich upolitycznienie.
Jedyną nadzieją na przeciwdziałanie chorobie nieposkromionej zachłanności polityków są konkursy.
To nie osoby powinny być wyznaczane na stanowiska, ale ich koncepcje, pomysły programowe i organizacyjne przedstawiane przy otwartej telewizyjnej kurtynie – doprowadzać mają do wyboru najlepszych.
Taka otwarta prezentacja-konkurs może być pasjonującym widowiskiem. Fakt, że „wszyscy” oglądać i słuchać będą kandydatów zapobiegnie kapturowym, partyjniackim decyzjom jurorów. Nie odważą się kompromitować stronniczością przed społeczeństwem.
4. Konkurencja między „publicznymi”, a „komercyjnymi” – to nie rywalizacja, to walka o być albo nie być!
Media publiczne muszą uprościć swoje zarządzanie. Pozbyć się kosztownego balastu,
który powstał z nepotyzmu zmieniających się często zarządców, napęczniał poprzez upychanie „swoich” przez partie. Należy sprzedać lub wynająć wszystko co zbędne, pogonić bizantyjskie struktury pomocników – pomocników, ustanowić limity zarobków, odprawić tabuny kierowców służbowych aut i zamknąć prywatne rachunki firmowych telefonów.
Ale przede wszystkim postawić na własnych twórców i własną produkcję: wrócić do systemu redakcyjnego i program oprzeć na własnych materiałach.
5. Aby była kontrola rzetelności i pole odwoływania się – trzeba prowadzić stałą,
całkowicie niezależną analizę i ocenę. Taki „urząd oceniający” musi być formalnie usytuowany poza strukturą telewizji publicznej lub radia. Ale ma mieć własny czas antenowy na prezentację ocen i interwencje. Służyłby też wszystkim tym, których dotknęła nierzetelność lub głupota dziennikarzy – realizatorów. Mysi być na to miejsce na koniec codziennego programu, aby od razu wyjaśniać, prostować np. gdy zostanie zaniedbana zasada przedstawienie racji drugiej strony. I to nie – „jutro”, ale właśnie „jeszcze dziś”. Bo „jutro”, będą już nowe afery.
6. Dostosowywanie się do standardów unijnych nie może prowadzić do bezrefleksyjnego naśladownictwa. Złe regulacje – choćby z powodu różnic w zwyczajach i mentalności – mogą przynieść wyłącznie szkody.
Polska ma ponad 38 milionów ludzi. Niektóre regionalne stacje Telewizji Publicznej (a jest ich 16) działają na terenach zamieszkałych przez kilka milionów ludzi. Obowiązująca nadal ustawa (a nowej od 2 lat nie możemy uchwalić) przewiduje dwie częstotliwości centralnie sterowane i trzecią, a właściwie „trzecie” dla produkcji regionalnych. Tymczasem centrala bezpardonowo wdziera się coraz bardziej z ogólnopolskim programem informacyjnym w te właśnie regionalne częstotliwości ograniczając ich emisje do ok. 3 godzin dziennie. Na więcej „centrala” nie daje, a oddziały przecież nie zarobią na siebie, skoro zabrano im antenowy czas.
A zasady, pryncypia głoszone i niby przyjmowane - mówią o tym, że „media publiczne mogłyby znakomicie wpływać na dojrzewanie demokracji w swoich regionach. Powinny działać na rzecz dokonywania świadomych wyborów poprzez dostarczanie informacji o osobach ubiegających się o sprawowanie funkcji publicznych. Powinny też prezentować ludzi mających niekwestionowane osiągnięcia, z których część uzyskałaby status autorytetu osiedlowego, gminnego etc. Powinny być również ważnymi, szanowanymi – „punktami odniesienia”, których prestiż musi wynikać z jakości emitowanego programu i jego znaczenia dla społeczności lokalnych”.
Stefan Truszczyński
Stefan Truszczyński – Polish Journalists Association
Defending Public Media – Principles
Money
The existence of independent public media depends on a guaranteed, constant influx of money. The promises that the money would come from the State Budget or looking for other sources of funding always turn out to be the manipulation of political powers which use all available means to take over the control of the media. We should defend public media against such influence because public media constitute public property and the society’s weapon. Therefore a universal, compulsory fee should be implemented as a guaranteed funding for the performance of the informational and cultural functions reflecting the diversity of opinions and choices across the entire spectrum of the society.
The most suitable form of gathering funds is a fixed, compulsory, universal, TV fee, which should be efficiently collected by an organisation hired especially for that purpose. It could be, for example, the Post Office or electricity providers. The State is responsible for organising an effective fee-collection scheme.
Public media should be allowed to make some some ‘extra money’ on commercials, however, any commercial services provided by the public media should be marginal and must not jeopardise conveying a clear message and obeying standards established by the law, customs and good taste.
All those issues should be clearly determined and implemented as principles.
The public media must not be subject to the commercial code regulations and should be granted special rights because for them the financial profit cannot be as important as the tasks aimed at spreading and promoting knowledge and culture, and caring about the widespread development of the entire society.
The content of programmes must not depend on the viewing figures but should depend on whether the broadcasting media time is filled with the content important for the human comprehensive development.
The biggest threat to the public media is making them political. The only way to prevent politicians’ ever-growing greed for power is organising open competitions. The individual positions should not be filled with arbitrarily selected persons. Instead, the candidates should be able to present their programme-and-organisation-related ideas, concepts and proposals during an open television competition which would lead to the appointment of the most suitable persons.
Such transparent presentation-competition might become a thrilling television show.
When “all” are watching and listening to the candidates, the board of judges cannot just announce a prearranged decision settled in advance by the political parties. The judges will not dare to make such an unfair, biased decision if the entire public are witnesses.
The competition between “public” and “commercial” televisions is not only a market competition. It is a fight for survival.
Public media must improve their management. It is necessary to do away with the
cost-generating managerial burden which grew while new CEOs came and went and political parties placed “their people” on attractive positions. It is necessary to sell or lease-out all unnecessary assets and to fire overgrown structures of assistants’ assistants. The earnings must be limited, dozens of company car drivers must be laid off and paying for the company phones used for private purposes must stop.
But most of all, it is necessary to use mainly the in-house production capacity and the employed authors. The editorial system must be restored and all basic programmes must be made by and within the company.
In order to ensure the proper control of reliability and the possibility to appeal, a constant, fully independent review and assessment must be performed. An adequate “supervisory body” should be formally detached from the structures of the public radio and television but it should be guaranteed some broadcasting time for the public presentation of their assessment and for interventions. The editors who are sometimes affected with the journalists’ stupidity or impartiality would benefit as well. The “assessment programme” must be shown at the end of the day so as to clarify and correct all that is necessary. For example if the other party’s stance has been omitted. And that can’t wait until the next day – that must be done on that same day – the day after new affairs would replace the previous day’s issues.
Implementation of the EU standards cannot just consist in thoughtless imitation.
Bad regulations – misunderstood due to, for example, cultural or mental differences – may cause much harm.
The population of Poland is over 38 million. Some regional stations of the Polish Public Television (there are 16 of them) broadcast in regions where several million people live.
The relevant law which is still valid (we have not been able to pass a new law for 2 years now) earmarks two frequencies for two nationwide television channels and a third frequency (actually a number of regional frequencies) for the regional stations which should broadcast their own productions. In reality the central television station ruthlessly steals regional frequencies to broadcast its nationwide information service at the expense of the regional TV stations whose broadcasting time has been reduced to about 3 hours a day.
The TV central management would not give regional stations more broadcasting time and consequently the regional stations, with their broadcasting time reduced, cannot earn enough to support themselves.
The theoretically-assumed principles and standards read that “the local public media would greatly enhance the development of democracy on the regional level”. Local TV stations should promote informed decision by providing information about candidates for public functions. The local media should present people of unquestioned achievements, who could become local authorities in a particular commune or town. The local public media should also act as important and respected “points of reference” and their prestige should arise from the quality of the content they show as well as their significance for local communities.
Stefan Truszczyński
