Tygodnik Polityka zaprasza do oglądania transmisji z Gali Paszportów Polityki na www.paszportypolityki.tvp.pl
18.01; 19:00
Uroczystość wręczenia nagród odbędzie się 18 stycznia 2011 (wtorek), o godz. 19.00, w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Relacja również w TVP2 o godz. 22.55.
Nominowani do Paszportów POLITYKI 2010:
FILM:
PAWEŁ SALA
za film „Matka Teresa od kotów”
Paweł Sala (ur. 1958 w Poznaniu), dramaturg, reżyser. Absolwent kulturoznawstwa Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego. Był dwukrotnie finalistą polskiej edycji konkursu scenariuszowego Hartley-Merrill. Za „Ciemno wszędzie” dostał I nagrodę w konkursie dramaturgicznym „Dialogu” i Starego Teatru.
Jest także autorem wielu sztuk, m.in. „Gang Bang albo Syndrom Sztokholmski”, „Spalenie matki”, „Pokolenie porno”. W Teatrze Telewizji zrealizował własny utwór „Od dziś będziemy dobrzy”. Jest autorem filmów dokumentalnych, w tym „Statystów” zrealizowanych na planie „Pianisty” Romana Polańskiego. „Matka Teresa od kotów” jest jego debiutem kinowym. Film był prezentowany m.in. na festiwalu w Karlowych Warach, gdzie odtwórcy obu głównych ról (Mateusz Kościukiewicz i Filip Garbicz) dostali nagrody aktorskie.
MAREK LECHKI
za film „Erratum”
Marek Lechki (ur. 1975 w Brzegu Dolnym), reżyser, scenarzysta, producent, kompozytor. Studiował na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego. Jeszcze w okresie studiów zadebiutował 21-minutową etiudą „Astronom”, o małym chłopcu wychowywanym samotnie przez ojca. (Wątek ojca i syna powróci po latach w debiucie pełnometrażowym „Erratum”). W 2002 r. zrealizował średniometrażowy film „Moje miasto”, jeden z najciekawszych utworów powstałych w ramach projektu TVP „Pokolenie 2000”, wyróżniony na festiwalu w Gdyni Nagrodą Specjalną Jury oraz nagrodą za scenariusz oraz licznymi nagrodami na Krakowskim Festiwalu Filmowym i Koszalińskich Spotkaniach Filmowych „Młodzi i Film”. „Erratum” na ostatnim festiwalu gdyńskim dostało nagrodę za debiut oraz nagrodę dziennikarzy. Film pokazywany był już na wielu międzynarodowych festiwalach, ale to jeszcze nie koniec jego zagranicznych podróży.
MARCIN WRONA
za film „Chrzest”
Marcin Wrona (ur. 1973 r. w Tarnowie), reżyser, scenarzysta. Absolwent filmoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego oraz Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy. Za swój studencki film „Człowiek magnes” dostał nagrodę główną na Tribeca Film Festival w Nowym Jorku. Ważne wyróżnienia przyniósł mu również krótkometrażowy „Telefon”. W 2007 r. scenariusz „Moja krew” zapewnił mu pierwsze miejsce w polskiej edycji konkursu scenariuszowego Hartley-Merrill oraz trzecie miejsce w finale międzynarodowym. Według nagrodzonego scenariusza nakręcił swój debiutancki film, nagrodzony na Festiwalu Młodzi i Film w Koszalinie. „Chrzest”, jego drugi film, dostał Srebrne Lwy na ostatnim festiwalu w Gdyni.
Wrona pracował także dla Teatru Telewizji. Jest również reżyserem pokazywanego w TVP serialu „Ratownicy”.
TEATR:
PAWEŁ DEMIRSKI (ur. w 1979 r. w Gdańsku) i MONIKA STRZĘPKA (1976 r. w Tuchowie pod Tarnowem). Dramatopisarz i reżyserka, tandem w życiu i na scenie. Pierwszy wspólny spektakl – piętnujące narodową martyrologię „Dziady. Ekshumacja” – zrealizowali w 2007 r. we wrocławskim Teatrze Polskim. Najważniejsze przedstawienia stworzyli w Teatrze Dramatycznym im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu: burleskę polityczną „Był sobie Polak Polak Polak i diabeł, czyli w heroicznych walkach narodu polskiego wszystkie sztachety zostały zużyte”, zderzające Czechowowskiego „Wujaszka Wanię” z dogmatami neoliberalizmu „Diamenty to węgiel, który wziął się do roboty”, zestawiający komunistyczną propagandę z serialu „Czterej pancerni i pies” z narracją na temat powstania warszawskiego spektakl „Niech żyje wojna!!!” oraz „Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej”, będący krytyką ślepo zapatrzonych w kapitalizm elit III RP. Uprawiają współczesną wersję sztuki dydaktycznej. Wykorzystując anarchistyczny potencjał śmiechu (ich ulubione gatunki sceniczne to burleska, slapstick i groteska), uczą, że kształt świata jest wynikiem walki interesów rozmaitych grup, że obok prawdy zwycięzców jest także prawda przegranych i na nią właśnie zwracają uwagę widzów.
WOJCIECH KOŚCIELNIAK (ur. w 1965 r. we Wrocławiu). Aktor, reżyser teatralny, przede wszystkim jednak jeden z najciekawszych polskich reżyserów musicalowych. W latach 1988–2001 występował w Teatrze Polskim we Wrocławiu, będąc jednocześnie wykładowcą wrocławskiej PWST. W latach 2001–06 dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Muzycznego – Operetki Wrocławskiej, który w międzyczasie zmienił nazwę na Teatr Muzyczny Capitol. Reżyserował tam zarówno widowiska muzyczne (m.in. spektakle z piosenkami Elvisa Presleya, Juliana Tuwima i Jacka Kaczmarskiego), jak i klasykę musicalu („West Side Story” Leonarda Bernsteina) oraz musicalowe eksperymenty (musical bez słów „Scat, czyli od pucybuta do milionera” z muzyką Leszka Możdżera, adaptację „Idioty” Fiodora Dostojewskiego z muzyką Piotra Dziubka). Hitami były także wyreżyserowane przez niego: „Hair” Galta MacDermota (Teatr Muzyczny w Gdyni, 1999 r., i Gliwicki Teatr Muzyczny, 2010 r.), transopera „Sen nocy letniej” Szekspira z muzyką Możdżera oraz najnowsza produkcja – „Lalka” Bolesława Prusa z muzyką Piotra Dziubka (Teatr Muzyczny w Gdyni).
SEBASTIAN MAJEWSKI (ur. w 1971 r. we Wrocławiu). Dramatopisarz, dramaturg (stały współpracownik reżysera Jana Klaty), reżyser, twórca offowego wrocławskiego teatru Scena Witkacego, od 2008 r. twórca linii programowej Teatru Dramatycznego im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu. Początkowo kontynuował rozpoczęty przez poprzednią dyrekcję dialog z wałbrzyszanami na temat ich miasta, by w kolejnych sezonach, zatytułowanych „Znamy, znamy” i „Znamy, znamy do kwadratu” rozszerzyć zakres tematyczny produkcji, proponując najciekawszym młodym reżyserom i dramaturgom naukowe ekspedycje w przestrzeń pokoleniowych mitologii. Ich efektem są m.in.: zdekonstruowana „Zemsta” Fredry w reż. Weroniki Szczawińskiej, rozgrywane w sali kinowej „Gwiezdne wojny” według sagi George’a Lucasa w reż. Krzysztofa Garbaczewskiego oraz wielokrotnie nagradzane spektakle Pawła Demirskiego i Moniki Strzępki: bazujące na serialu „Czterej pancerni i pies”, „Niech żyje wojna!!!” i wykorzystujące sceny z „Człowieka z marmuru” Andrzeja Wajdy „Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej”.
SZTUKI WIZUALNE:
WOJCIECH BĄKOWSKI
Artysta posługuje się także pseudonimem WuEsBe. Urodził się w 1979 r. w Poznaniu, gdzie też mieszka i pracuje. W 2005 r. ukończył miejscową ASP, uzyskując dyplom z zakresie audioperformance. Jego artystyczna aktywność obejmuje wiele dziedzin, które zresztą umiejętnie łączy: jest poetą, kręci filmy animowane, jest założycielem i liderem kilku zespołów muzyki alternatywnej (Kot, Czykita, Niwea), uprawia grafikę i rysunek, tworzy instalacje wideo i performance, jest autorem słuchowisk i piosenek. Stworzył grupę artystyczną Penerstwo, która swe dokonania lokuje w obszarze wulgarnej, prymitywnej, a niekiedy obscenicznej (ale zawsze podszytej pewną liryką) rzeczywistości miejskiej, głównie blokowisk i zaniedbanych dzielnic. Jego sztuka jest niezwykle wyrazista i ekspresyjna. Chętnie stosuje eksperymenty dźwiękowe i słowne. Pierwszą indywidualną wystawę miał w 2008 r. („Idziesz ze mną? Gdzie? W dupę ciemną”), a już rok później wygrał „Spojrzenia”, konkurs na najbardziej obiecującego młodego polskiego artystę.
SĘDZIA GŁÓWNY
Grupę tworzą dwie artystki performerki. Aleksandra Kubiak urodziła się w 1978 r. w Lubaniu, a Karolina Wiktor – w1979 r. w Koninie. Obie ukończyły studia na Wydziale Artystycznym Uniwersytetu w Zielonej Górze, wspólnie broniąc dyplom w 2004 r. Od 2001 r. regularnie przeprowadzają razem performance w różnych miastach Polski. Przyjęły konwencję tzw. żywych rzeźb, często występując nago. Zazwyczaj są to działania bardzo intymne, nasycone emocjami, angażujące widzów i obserwatorów do interakcji i do (bywa, że gwałtownych) reakcji, ale też budzące niepokój. Artystki świadomie przekraczają bowiem rozliczne tabu, wystawiając siebie na działanie ekstremalnych bodźców fizycznych (ból, zimno) i psychicznych (agresja). Tematyka ich działań to patriarchalność kultury, społeczne role płciowe, uprzedmiotowienie kobiety. Chyba najbardziej znana ich akcja „Wirus” (2006) polegała na „zawirusowaniu” spektaklu „Śluby panieńskie” w Teatrze Rozmaitości w Warszawie. W 2007 r. nominowane do nagrody Spojrzenia. Mieszkają w Warszawie i w Zielonej Górze.
JAKUB JULIAN ZIÓŁKOWSKI
Urodzony w 1980 r. w Zamościu. Mieszka w Krakowie, gdzie ukończył w 2005 r. Wydział Malarstwa i Rysunku Akademii Sztuk Pięknych. Przede wszystkim malarz, ale także rysownik, rzeźbiarz i twórca projektów z pogranicza dizajnu. W swojej sztuce zbliża się wyraźnie do poetyki surrealizmu, ale na bazie jego dokonań buduje własny, oryginalny świat wizji i przedstawień. Niekiedy odważny, a nawet szokujący. Obficie czerpie z doświadczeń twórców z różnych epok i stylów (od Boscha, przez Kubina i Ensora, po Picassa i Raucha), ale ich dorobek potrafi mądrze przefiltrować przez własną wyobraźnię. W czasach dużej popularności w malarstwie neorealizmu potrafił pójść całkowicie indywidualną drogą.
MUZYKA POWAŻNA:
WIOLETTA CHODOWICZ (ur. w 1975 r. w Radomiu), sopranistka, absolwentka Akademii Muzycznej we Wrocławiu (dyplom z wyróżnieniem, 2002). Stypendystka ministra kultury w roku akademickim 2001/2002. Laureatka wielu nagród, m.in. nagrody specjalnej na Międzynarodowym Konkursie Wokalnym im. H. Darcleè w Brăila (2001, Rumunia), I nagrody i nagrody specjalnej na VII Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym w Dusznikach Zdroju (2002), wyróżnienia na II Konkursie wokalnym im. Ignacego. J. Paderewskiego w Bydgoszczy (2003). Finalistka V Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. S. Moniuszki w Warszawie i zdobywczyni nagrody specjalnej za najlepsze wykonanie roli Halki (2004). Zadebiutowała w 2002 r. w Teatrze Wielkim w Poznaniu rolą Hrabiny w „Weselu Figara” Mozarta. Od 2003 r. jest solistką Opery Wrocławskiej. W 2004 r. zadebiutowała w Operze Narodowej. W 2010 r. wykonała tytułową partię Rusałki w operze Dvořáka w Teatrze Wielkim w Łodzi. Za granicą występowała m.in. w Filharmonii Monachijskiej, lipskim Gewandhaus, Tonhalle w Zurichu oraz na scenach teatrów w Hamburgu, Stuttgarcie, Hanowerze i Freiburgu i Londynie.
ŁUKASZ KUROPACZEWSKI (ur. w 1981 r. w Gnieźnie), gitarzysta. Ukończył poznańską Szkołę Talentów i wrocławską Akademię Muzyczną. W latach 2003–2008 odbywał studia uzupełniające u Manuela Barrueco w Peabody Conservatory w Baltimore, a następnie został jego asystentem. Laureat m.in. II nagrody na konkursie w Koninie (1993), I nagrody na konkursie w Krakowie (1994), Grand Prix na konkursie w Gdańsku (1995), I nagrody na konkursie w Castro Urdiales w Hiszpanii (1995), III nagrody na Międzynarodowym Konkursie Indywidualności Muzycznych im. Aleksandra Tansmana w Łodzi (1996), II nagrody na konkursie w Tokio (1997), III nagrody (I nie przyznano) na konkursie w Almerii w Hiszpanii (2000). W 2004 r. otrzymał nagrodę Eurotalent od Telewizji Polskiej. W 2005 r., z rąk rektora uczelni w Baltimore, odebrał nagrodę Peabody Career Development Grant dla najlepiej rokującego studenta. Koncertuje na całym świecie, gra muzykę kameralną, prowadzi kursy mistrzowskie w różnych krajach Europy i w Stanach Zjednoczonych. Od 2008 r. jest dyrektorem artystycznym festiwalu Polska Akademia Gitary.
EWELINA PIETROWIAK (ur. w 1977 r. w Warszawie), reżyserka i scenografka. Absolwentka wydziału reżyserii warszawskiej Akademii Teatralnej (2006), wydziału architektury Politechniki Poznańskiej oraz Państwowej Szkoły Muzycznej I st. Studentka Podyplomowych Studiów Wokalnych na Uniwersytecie Muzycznym im. Chopina w Warszawie. Zadebiutowała „Pokojówkami” Geneta w warszawskim Teatrze Ateneum (2006); zrealizowała na tej scenie również „Sonatę jesienną” Bergmana oraz „Trash Story czyli sztukę niepamięci” Magdaleny Fertacz. Za scenografię przedstawienia Teatru Wierszalin w Supraślu pt. „Wierszalin. Reportaż o końcu świata” otrzymała nagrodę na XIV Międzynarodowych Toruńskich Spotkaniach Teatrów Lalek. W teatrze operowym zadebiutowała w 2008 r. realizacją „Jutra” Tadeusza Bairda w Operze Wrocławskiej, którą później powtórzyła w Teatrze Wielkim w Poznaniu. W 2010 r. w Operze Wrocławskiej zrealizowała „Matkę czarnoskrzydłych snów” Hanny Kulenty.
MUZYKA POPULARNA:
MONIKA BRODKA
Wokalistka, autorka tekstów, kompozytorka. Ma 23 lata, urodziła się niedaleko Żywca w góralskiej rodzinie kultywującej tradycje muzyczne regionu. W styczniu 2004 r. zatriumfowała w telewizyjnym programie „Idol”, po czym wydała swoją debiutancką płytę „Album”, za którą została nominowana po Paszportów POLITYKI. Wydana w 2010 r. płyta „Granda” jest trzecią w dorobku artystki, a zarazem najbardziej zaskakującą w karierze – artystka zawarła w niej mieszankę różnych stylów, co dało efekt ciekawego eksperymentu.
MACIOMORETTI
Maciej Moruś. Perkusista, basista, multiinstrumentalista. Ma 35 lat. Warszawiak. Jedna z najważniejszych postaci stołecznej alternatywy muzycznej. Założyciel i muzyk wielu zespołów, m.in. Starzy Singers, Baaba, Shofar, Paris Tetris. Ostatnio najbardziej zajęty w newjazzowej formacji Mitch&Mitch, z którą w 2010 r. nagrał album „XXII Century Sound Pioneers”.
PABLOPAVO
Paweł Sołtys. Wokalista, autor tekstów. Ma 32 lata, urodził się w Warszawie. Krytycy uważają go za jednego z najlepszych polskich wokalistów reggae i raggamuffin. Współpracuje z wieloma zespołami (m.in. Sedativa, Zjednoczenie Sound System), na stałe występuje z grupą Vavamuffin. W 2009 r. wydał solową płytę „Telehon”, zaś w 2010 r. z Vavamuffin album „Mo’ Better Rootz”.
LITERATURA:
JUSTYNA BARGIELSKA (ur. 1977) poetka. Debiutowała w 2003 r. tomem wierszy „Dating session”. Następnie opublikowała tom „China Shipping” (2005), a w 2009 r. „Dwa fiaty”, za które dostała Nagrodę Literacką Gdynia. Laureatka III edycji konkursu poetyckiego im. Rainera Marii Rilkego (2001) i nagrody specjalnej w konkursie im. Jacka Bierezina (2002). Jej wiersze były tłumaczone na słoweński i angielski. „Obsoletki” (Wydawnictwo Czarne), za które dostaje naszą nominację, są jej debiutem prozatorskim.
IGNACY KARPOWICZ (ur. 1976) prozaik, tłumacz z angielskiego, hiszpańskiego i amharskiego, podróżnik. W 2006r. ukazała się jego debiutancka powieść „Niehalo” (Czarne), za którą został nominowany do Paszportów POLITYKI. W 2007r. wydał „Cud” (Czarne) i „Nowy kwiat cesarza” (PIW). Powieść „Gesty” (WL) była w 2009 r. nominowana donagrody literackiej Nike. Niedawno wydał dostrzeżoną przez naszych nominujących powieść „Balladyny i romanse” (Wydawnictwo Literackie).
TOMASZ PIĄTEK (ur.1974) pisarz. W latach 1995–1999 pracował jako dziennikarz. Debiutował w 2002 r. powieścią „Heroina” (Czarne). Powieść uhonorowana została nagrodą Książka Lata 2002 przez Bibliotekę Raczyńskich w Poznaniu, a Piątek był nominowany do Paszportu POLITYKI. Drugą książką była powieść kryminalna „Kilka nocy poza domem” (Czarne 2002), zaś w 2003 r. rozpoczął trylogię fantasy „Ukochani poddani cesarza” (Runa). Antythriller „Bagno” (Czarne 2004) był nominowany do nagrody Wielki Kaliber. Opublikował m.in. „Przypadek Justyny” (Czarne2004), „Nionio” (WL2005), „Morderstwo w La Scali” (WAB2009). W 2009 r. jego powieść „Pałac Ostrogskich” (WAB) znalazła się w finalenagrody literackiej Nike. W 2010 r. wydał swą 13 powieść „Wąż w kaplicy” (Wydawnictwo W. A. B.).
Sponsorami PASZPORTÓW POLITYKI 2010 są: BANK PEKAO S.A., PZU, POLKOMTEL S.A. i SAMSUNG ELECTRONICS Polska.
